ABD ile İran arasında yaklaşık bir aydır süren savaşta diplomasi trafiği hız kazanırken, çelişkili açıklamalar dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini öne sürerken, Tahran yönetimi ise müzakerelerin bir “aldatma projesi” olduğunu savunuyor.
TRUMP’TAN 10 GÜNLÜK DURDURMA KARARI
Trump, İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik saldırıları geçici olarak durdurduklarını duyurdu.
Sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “İran’ın talebi üzerine saldırıları 6 Nisan’a kadar durduruyoruz. Görüşmeler çok iyi gidiyor” ifadelerini kullandı.
Ancak Trump aynı zamanda sert mesajlar vermeyi sürdürdü.
İran’ın anlaşma için “yalvardığını” iddia eden Trump, “İran yenildiğini biliyor, bu yüzden bizimle konuşmak istiyor” dedi.
PENTAGON’DAN YENİ ASKER PLANI
Öte yandan Pentagon cephesinde ise askeri hazırlıklar devam ediyor.
Wall Street Journal’ın haberine göre Pentagon, Orta Doğu’ya 10 bin ek asker gönderme planını Trump’a sundu.
Bu kapsamda hızlı müdahale gücüyle bilinen 82’nci Hava İndirme Tümeni’nin bölgeye sevk edildiği belirtildi.
Habere göre Pentagon'un bu kararı, Trump'a daha fazla askeri seçenek sunmak amacıyla masaya getirildi.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Yardımcısı Anna Kelly, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Asker konuşlandırmalarına ilişkin tüm duyurular Savunma Bakanlığı’ndan gelecek. Daha önce de belirttiğimiz gibi, Başkan Trump’ın her zaman emrinde tüm askeri seçenekler mevcut” ifadelerini kullandı.
CNN International'de yer alan habere göre ise Pentagon yetkilileri, savaşın bir sonraki aşamaya geçmesi için hazırlıklarını tamamladı.
Habere göre Pentagon'un hazırladığı senaryolar, ağır kayıplara yol açma riskinin yanı sıra savaşın başarıyla sona ermesine dair çok az garanti içerdi.
ABD tarafından atılacak herhangi yanlış bir adımın savaşı daha kanlı ve uzun soluklu bir duruma dönüştürebileceği belirtilen haberde, Trump'ın bölgeye binlerce asker daha gönderme emri verirken bile böyle bir ihtimal konusunda kararsız kaldığı kaydedildi.
Haberde, diplomatik çabaların devam ettiği vurgulanırken Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamanın ve Trump'ın zafer ilan etmesi için gereken seçeneklerin sınırlı olduğu belirtildi.
İRAN’DAN ŞARTLI YANIT
İran tarafı ise ABD’nin 15 maddelik teklifine resmi yanıt verdi. Tahran yönetimi, saldırıların tamamen durdurulmasını, savaşın tekrarlanmayacağına dair garanti verilmesini ve tazminat ödenmesini talep etti.
İranlı yetkililer ayrıca Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının tanınmasının da şart olduğunu vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yürütülen sürecin bir müzakere değil, “aracılar üzerinden mesaj alışverişi” olduğunu belirtti.
SAHADA SALDIRILAR SÜRÜYOR
Diplomatik açıklamalara rağmen sahadaki çatışmalar hız kesmedi. İsrail, İran’a yönelik saldırılarını sürdürürken, İran da Tel Aviv ve çevresine füze saldırıları gerçekleştirdi.
İsrail tarafı, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasında rol oynadığı öne sürülen üst düzey bir İranlı komutanın öldürüldüğünü iddia etti. İran’dan ise henüz resmi bir doğrulama gelmedi.
NETANYAHU İÇ POLİTİKADA ZORLANIYOR
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise hem savaş hem de iç politika baskısıyla karşı karşıya. Anketlerde gerileyen Netanyahu’nun, hükümetin düşmesini önlemek için bütçeyi Meclis’ten geçirmeye çalıştığı belirtiliyor.
İsrail’de zorunlu askerlik süresinin uzatılması da gündemde. Ordu sözcüleri, ülkede ciddi bir personel açığı olduğunu açıkladı.
NATO’YA SERT ELEŞTİRİ
Trump, açıklamalarında NATO’ya da sert sözlerle yüklendi. “NATO yardım etmedi, bu bir sınavdı” diyen Trump, ittifakın beklentileri karşılamadığını savundu.
ANLAŞMA UMUDU ZAYIF
Tüm bu gelişmeler, tarafların kamuoyuna verdiği mesajlarla sahadaki gerçeklik arasında ciddi bir fark olduğunu ortaya koyuyor. ABD yönetimi müzakerelerin ilerlediğini savunurken, İran tarafı ilerleme olmadığını ve tekliflerin “gerçekçi olmadığını” belirtiyor.
Uzmanlara göre, karşılıklı güvensizlik ve sahadaki askeri hamleler sürdükçe kısa vadede kapsamlı bir anlaşma ihtimali zayıf görünüyor.