Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, seçim takvimi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yeniden adaylığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 16 Nisan 2028 tarihinin kişisel önerisi olduğunu belirten Uçum, seçimlerin öne alınması konusunda kararın Meclis’e ait olduğunu vurguladı.
CUMHURBAŞKANI BAŞDANIŞMANI UÇUM'DAN ÖNEMLİ AÇIKLAMALAR
CNN Türk'e konuşan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum'un açıklamaları şu şekilde:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Cumhurbaşkanının icrai ve istişare alanında kolektif çalışmaların özelliklerine hakim olmak gerekiyor. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde üst kademe yöneticiler, Cumhurbaşkanının programını oluşmasında ve uygulanmasında sorumluluk sahibi kişilerdir. Örneğin Cumhurbaşkanının Kabinesi bakanlar cumhurbaşkanının programının icrai olarak sorunlarıdır ve hayata geçmesi konusunda pratik üretirler. Örneğin Kurullar Cumhurbaşkanının o mecraya ilişkin programını unsuru haline gelebilecek politikalar üretmekle hükümlüdür. Hukuk Politikaları Kurulu da bunlardan biridir.
HUKUK POLİTİKALARI KURULUNUN GÖREVLERİNİ ANLATTI
Hukuk Politikaları Kurulu, hukuk politikaları ürettiğine bunun iki boyutu var. Bir üretilen politikaların taslaklarını Cumhurbaşkanımıza arz etmek, ona uygun gördüğü unsurlar zaten programdan parçası haline geliyor. Dolayısıyla program parçası haline gelen hususlarda da kamuoyu bilgilendirilmesinde de kurulların bir görevi oluyor. Diğer görevi de hukuk alanına ilişkin. Hukuk politikalarına ilişkin kamuoyu bilgilendirmesi yapmak, fikri birtakım süreçlerle ilgili tartışmalara girmek ve ileri süren bazı görüşleri değerlendirmek.
“AÇIKLAMALARIMI BAŞDANIŞMAN OLARAK YAPIYORUM”
Yaptığım açıklamalarıyla Cumhurbaşkanı Başdanışmanı olarak ya da Cumhurbaşkanı Hukuk Fakülteleri Kurulu Başkan Vekili olarak yapıyorum. Şimdi burada kişisel görüşler midir değil midir tartışması o konuşmalardan sonuç çıkaracakların değerlendireceği bir şey.
SEÇİM İÇİN 16 NİSAN 2028 TARİHİNE İŞARET ETTİ
16 Nisan 2028’de seçim yapılmasına karar verilirse bunun sembolik bir değerin olacağını da söyledim. Dolayısıyla sadece Mart ya da Nisan'da olması büyük ölçüde netleşti demedim. Bu spesifik bir tarihtir. Bu seçimle ilgili konu çok net söyleyeyim, siyasi boyutu, olan hukuki boyutu olan, karar boyutu olan bir konu. Şimdi siyasi boyutu açısından Meclis iradesini kim oluşturuyor. Siyasi partiler. Seçimlerin olağan tarihte bir süre önce yapılması konusunda güçlü bir eğilim görüyorsunuz. İkincisi ve en önemlisi biz Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir kez daha aday olmasının Türkiye'nin lehine bir durum olduğunu iddia ediyoruz. Başından itibaren ben bunu 2024 Ekiminden itibaren söylüyorum.
ERDOĞAN’IN ADAYLIĞI İÇİN MECLİS KARARI VURGUSU
Anayasada var olan o istisnai adaylıktan yararlanıp aday olması lazım nihayetinde. Kendisi karar verir. Eğer Meclis seçimleri yenilenmesi kararı alırsa son kez istisnai olarak görev başındaki Cumhurbaşkanı aday olabilir. Seçimin olağan tarihi 7 Mayıs 2028. Bunu Mart ya da Nisan’a çektiğimizde Cumhurbaşkanımız aday olabiliyor, bu erken değil öne çekilmiş seçim. 360 oya ihtiyaç var. AK Parti, MHP ve CHP’nin son açıklamalarından sonra 371 oya çıkıyor. CHP Genel Başkanı kemal Kılıçdaroğlu açıkladı. Cumhurbaşkanımızın adaylığını kesecek bir siyaset savunulabilir bir şey değil, 25 yıldır sandıkta yenmek istiyorlar. Cumhurbaşkanı olmasından değil aday olmasından bahsediyoruz. Seçimlerin yenilenmesi kararı gündeme geldiğinde 500 milletvekilinin destek vereceğini düşünüyorum. Hayır demek Erdoğan karşıtlığı anlamına geldir, kimse böyle bir zaafla davranmaz, o zaman sandıkta yarışma. Siyasi olarak Cumhurbaşkanımızın adaylığının kesinleştiğini ancak hukuki olarak Meclis’in karar alması gerekiyor.
“16 NİSAN, REFERANDUMUN 11. YILI”
Mart ve Nisan diyorum. Meclis pratiklerinde teamül de oluşur. Daha önce bu oluştu. Bu kararı alacak olan Meclis’tir. meclis bu karar veriliyor, 60 günü izleyen ilk pazar günü seçimler yapılıyor. 16 Nisan diyorum, Başkanlık sistemine geçişin ve referandumun 11. yılı. Meclis yarın bu karar alınıp 60 günü izleyen ilk pazar günü seçim yapılabilir. Ben bu Meclis'in yeni anayasa yapacağına inanıyorum, nasıl Meclis'in yerine geçebilirim? Tam tersine terörsüz Türkiye sürecinde Meclis'in yaptıklarını olağanüstü buluyorum, bana konuşma diyenlerin de demokratlığını tartışırım, bunu diyecek tek insan Cumhurbaşkanımız'dır. Benim kişisel ajandam yok ve kişisel düşüncemi açıklamam.
“16 NİSAN BENİM KİŞİSEL ÖNERİM, KARAR MECLİS’İNDİR”
16 Nisan benim kişisel önerim, Meclis'in yerine geçip bu kararı verdiğimi AK Partili arkadaşlarımız düşünmez. Nihayetinde karar Meclis'indir. 7 Mayıs 2028 tarihinden önce Meclis, herhangi bir tarihinde seçimlerin yenilenme kararını alması gerekir. Bizde kural Cumhurbaşkanı 2 kez görev yapabilir ancak istisnai adaylıkla tekrar Cumhurbaşkanı olabilir, 3'üncüsü son kez adaylık olur. İstisnai adaylık 1 kezdir. 360 çoğunluğa ihtiyacı var, şu an 592 sandalye var. Ben siyasi partilerle anlaşma merci değilim, süreçleri okuyorum. Cumhurbaşkanlığı adaylığı önüne geçecek bir durumu mümkün görmüyorum. 360 psikolojik sınır aşıldığında hiç bir partinin karşıt olacağını düşünmüyorum, kendi lehlerine de bir durumdur. Türkiye demokrasisine katkısı önemlidir bunun, Cumhurbaşkanı aday oldu ve kaybetti. Buna ihtimal vermiyorum ama Türkiye demokrasisine katkı sağlamak istiyorlarsa buna karşı çıkmazlar. Seçmen özgüvenli olmayan siyasi aktörlere pirim vermez.
“BİRKAÇ HAFTAYA ÖNE ALINAN SEÇİM ERKEN SEÇİM DEĞİLDİR”
Kılıçdaroğu'nun açıklamaları ile 360 psikolojik sınırı aşıldı, bu demokratik siyasete katkıdır. Bizim toplumumuz Cumhurbaşkanını aday olarak görmek istiyorlar, büyük partilerin de açıklamaları mevcut. Hukuken bu sürecin tamamlanması gerekiyor. Birkaç haftaya öne alınan seçim erken seçim değildir, öne alınmış bir seçimdir. Erken seçim olmaz 3 hafta ya da 5 hafta öne alınırsa. Ne kadar erkene sıcak bakar Meclis’in kararıdır.
YENİ ANAYASADA İLK DÖRT MADDEYE İLİŞKİN AÇIKLAMA
82 Anayasasına 43 maddesinde terim değişikliği yapıldı, 103 madde duruyor, 4 madde Anayasanın ana kaideleri, bu esaslar yeni Anayasada korunacak, herkes bunu yaptı, egemen görüş ilk 4 madde Yeni Anayasa’nın kaideleri olacak.
“PARLAMENTER SİSTEME TÜRKİYE DÖNEMEZ”
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ihtiyacımız olan sistemdir, geliştirilmesi gerektiğini söylemiştik. geliştirileceği pek çok şey var. Sistemin oturması için 3-4 döneme ihtiyaç var, Anayasal olarak da güçlendirilmesi gerekir. Parlamenter sisteme Türkiye dönemez. Halk bunu kabul etmez, halkımız cebindeki parayı verir ama oy hakkını vermez. Neden sembolik oya geçsin? Halk demokratik birikim ve kazanımdan vazgeçmez. Seçimi muhalefet bile alsa bu adımı atamazlar, kendi programları açısından bu sistemden vazgeçmezler. Yarı başkanlık örneğini Fransa'da yaşıyoruz, çift başlılığa sebebiyet verir Türkiye'de. Halkla kavga edilmez.
