6 Şubat’taki asrın felaketinin 3. Yılında, Kahramanmaraş’tan canlı yayınla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tv100 ekranlarında Özel Röportaj’ın konuğu oldu.
Deprem konutlarının inşası ne aşamada ve bugüne kadar kaç konut hak sahiplerine teslim edildi?
Bölgenin kalıcı kalkınması için hangi altyapı, istihdam ve sosyal projeler hayata geçiriliyor, “Yüzyılın Konut Projesi” kapsamında 35 ilde çekilen kuraların ardından 500 bin konutun yapımına ne zaman ve hangi takvimle başlanacak?
Beklenen büyük İstanbul depremine karşı kentsel dönüşüm çalışmalarında riskli yapıların tespiti ve dönüşüm süreci hangi noktaya ulaştı?
Mesut Yar soruyor, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yanıtlıyor.
İşte Murat Kurum'un açıklamalarından önemli satır başları:
6 Şubat sabahı tüm Türkiye çok acı bir güne uyandı. İlk saatler itibarıyla felaketin boyutunu ölçebilmek mümkün değildi. Zaman geçtikte depremin etkisinin ne kadar büyük olduğunu gördük. 11 ilimiz... 14 milyon insanımızı doğrudan etkiledi. Bu tarihin en büyük depremlerinden biriydi. Tekrar başımız sağ olsun diyorum.
"BUNU ÖMÜR BOYU KALBİMİZDE TAŞIYACAĞIZ"
11 ilde bu kadar insanımızın etkilendiği bir depremde bugün yaptığımız işleri yapabilmek, onların ihtiyaçlarını giderebilmek için çalışabilmek bizim için bir şeref. Bunu ömür boyu kalbimizde taşıyacağız. Kentlerimizde milyonlarca kardeşimiz bizim artık ailemiz oldu. Bana ne zaman ihtiyaç duydularsa burada bölgede olmaya çalıştım. 3 bin 481 şantiyede gece gündüz tüm arkadaşlarımızla beraber bir mücadele ortaya koyduk.
"11 İLDE 455 BİN KONUT İNŞA ETTİK"
En gelişmiş ülkelere bakınca çok ciddi doğal afetlerin yaşandığını ve bu afetlerden sonra milletini sigorta şirketlerinin insaflarına bıraktıklarını görüyoruz. Biz milletimizle omuz omuza verdik ve 11 ilde 455 bin konut inşa ettik. Buna sadece sayı olarak bakmadık. Bu coğrafya bize milletimizin emaneti. Biz de o emanete sahip çıktık.
"BİLİM İNSANLARIMIZLA BERABER İNŞASINI GERÇEKLEŞTİRDİK"
Bu bölgelere Suriyelileri getirecekler, dediler. Deprem bölgesini deprem bölgesindeki vatandaşlarımızla beraber inşa edeceğiz, dedik ve öyle de yaptık. Yayını yaptığımız yer Kapalıçarşı. Burası Kahramanmaraş'ın merkezi. Vatandaşlarımızın burada anıları var ve bizler buraya sahip çıktık. Bilim insanlarımızla beraber buranın tekrar inşasını gerçekleştirdik ve bir restorasyon çalışması yaptık.
"7-8 AY YAKLAŞIK BU ENKAZIN KALDIRILMASI SÜRE ALDI"
Biz yerin üstünde gözüken kadar yerin altında iş yaptık. Şehirlerimizin alt yapılarından bahsediyorum. 11 ilde 11 bin kilometre altyapı yaptık. Zemini iyileştirdik. Buralar enkaz halindeydi. 7-8 ay yaklaşık bu enkazın kaldırılması süre aldı. Şehirlerimiz çok daha yaşanabilir, sürdürülebilir olsun istedik. Bu bakışla bir planlama ortaya koyduk ve her kentin kültürünü tarihini buna dahil ettik. Bilim insanlarıyla yeni çalışmalar için en doğru alanları belirledik. Üretimi, ihracatı, istihdamı her bir detayı düşündük.
"YIKILAN BİNALARIN YÜZDE 98'İ 2000 ÖNCESİ YAPILARDI"
Depremin sebeplerini de bir yandan araştırdık. Yıkılan binalara bakınca yüzde 98’i 2000 öncesi yapıları. Yani yapı denetim hizmeti almamış yapılar bunlar. Bu yapılara bakınca zemin kalitesinin düşük olduğunu, sıvılaşma riskinin yüksek olduğunu, proje hatalarının olduğunu görüyoruz. Bu hataları görerek yeni konutların inşasını sağladık. Yeni inşalar için fay hatlarının yerlerini bir bir tespit ettik. Mikrobölgelemeden ayrıntılı etütlere kadar her çalışmayı yaptık. O yerlerde nasıl bir çalışma yapılması gerekiyorsa süreci yönetmeye gayret ettik.
“MUHALEFET BİR ÇİVİ BİLE ÇAKMADAN SADECE ELEŞTİRDİ”
Biz hiçbir vatandaşımızı ayırt etmeksizin aynı hizmeti götürmeye çalıştık. Tüm partileri, belediye başkanlarını, yetkilileri dinledik. Hakkı teslim eden milletvekillerimiz, belediye başkanlarımız da oldu. Bununla beraber ne yaparsanız yapın beğenmeyen bir zihniyet de söz konusuydu. Biz yine de işimize odaklandık. 27 Aralık’taki törende de tüm hak sahibi vatandaşlarımızın konutlarını teslim ettik. O gün herkes mutluydu. Bir taraftan o acıları insanlarımız tabi ki yaşıyor ama aldığı anahtarıyla mutlu olan, çocuklarımızın yeniden sokaklarda kahkahalarının duyulacağı, güvenli konutlarını teslim etmiş olduk. Bunları biz yaparken maalesef ana muhalefet partisi bunları görmeyi bırakın, bize teşekkür eden milletvekillerini, belediye başkanlarını azarladılar. 3 yıldır buraya uğramayan, buraya bir çivi bile çakmayan muhalefet belediyeleri sadece eleştirdiler. Seçim meydanlarında bedava konut sözü verdiler, gelinen süreçte milletimiz yine Cumhurbaşkanımıza güvendi, inandı ve ona destek oldu.
ÖZEL’İN 'BOŞ SENET’ İDDİASINA YANIT VERDİ
Özgür Özel sadece bir senaryo üzerinden kendine verilen bir metinle oynamaya çalışıyor. 3 yıldır siz buraya bir emek vermemişsiniz, devlet gelmiş konutları teslim etmiş. Kendi yapmadıklarını örtmek için 3 yıl sonra deprem bölgesi akıllarına gelmiş. Bu kadar cahil olunmaz. Biz çek/senet işlerinden anlamayız. Onlar daha iyi bilir.
Millete teslim edeceğiz deyip etmedikleri konutları bitirsinler. Ankara’da Mamak’ta vatandaşımızın beklediği konutları bitirip sonra bize soru sorsunlar.
“ÖZGÜR ÖZEL’İN YAPTIĞI HEP YALAN HEP İFTİRA”
455 bin konutumuzun teslimini yaptık ama gölge başkan Özgür Özel deprem bölgesindeki konutların fiyatları üzerinden farklı rakamlar söylüyor. Ben araştırma yaptım. Deprem bölgesinde 7-8-10 bin TL’ye konutlar var. Hatta bakın Osmaniye’de 7 bin TL’ye TOKİ ile yaptığımız konutu vatandaşımız kiraya veriyor. Özgür Özel’in yaptığı hep yalan hep iftira.
"EVİ ÇIKIP KONTEYNERDE KALAN VATANDAŞLARIMIZI ZORLAMIYORUZ"
Deprem bölgesindeki inşanın dışında da evi olmayan vatandaşlarımız için asrın inşası projesini gerçekleştiriyoruz. Bir yandan sosyal konut, bir yandan kentsel dönüşüm, bir yandan yerinde dönüşüm… Evi çıkıp konteynerde kalan vatandaşlarımızı da açıkçası zorlamıyoruz. Yine konteynerlerinde kalmaya devam ediyorlar.
"GEÇTİĞİMİZ DEPREMLERDE TOKİ'NİN BİR TANE BİNASI YIKILMADI"
Konutlarımızı teslim ettikten sonra kusurlarımız elbette ki olmuştur. Vatandaşlarımızdan bizlere gelen talepleri de karşılıyoruz. 1 yıllık bir kabul süresi var zaten. Bu süre içinde de çıkacak her türlü işçilik hatalarını vs. gidermeye hazırız. Ama şöyle bir gerçek var. Daha önceki depremlere de baktığımızda TOKİ’nin bir tane binası yıkılmadı. Bu da bizim için çok önemli bir konu.
TOKİ ile bugüne kadar yaptığımız 1 milyon 753 bin sosyal konut projemize, tasarım gücümüze bakınca en az hatayla bugün bu bölgede de bu çalışmaları sürdürdüğümüzü görüyorum. Muhakkak eksiklerimiz olmuştur ancak bunları da en hızlı şekilde telafi ediyoruz.
“BİZ İSTİYORUZ Kİ HİÇBİR ANNEMİZ ÜZÜLMESİN, AĞLAMASIN”
Bir tane ailemizin evini teslim ettik, anahtarını aldı. Evladını kaybetmiş. ‘Bu anahtarı almasaydım da keşke yavrumu kaybetmesiydim.’ dedi. Böyle bir acı tecrübe. Biz istiyoruz ki hiçbir annemiz üzülmesin, ağlamasın. Devletimiz gerçekten elinden gelen her şeyi yapmaya gayret gösteriyor. Bana hiç kimse bir bakan olarak getirdikleri milletimizin yararına olan bir projeyi onaylamadığımı söylemez. Gelen her talebi bu konuda karşılamaya özen gösteriyoruz. Yarın depremin yıl dönümü ama her günü bunu bilerek yaşayıp, bu mücadeleyi her zaman nasıl yapabiliriz konusunu düşünerek ilerlemeliyiz.
“HATAY’IMIZI YENİDEN İNŞA ETTİK”
Depremden etkilenen şehirlerimizden Hatay…. Hatay bizim gözbebeğimiz. Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir yer. Bu anlayışla Hatay’ımızı yeniden inşa ettik. Asi Nehri’nin etrafından tüm binalarımızı çektik ve bakanlığımızla iyileştirme çalışmaları yürüterek oradaki atık suyu dev atık su tünelleriyle arıtma tesisine götürdük. Oradaki tarihi Kurtuluş Caddesi. İlk aydınlatılmış cadde dünyada. Habibi Neccar Camisi. İlk mescidimiz. Bu inşa faaliyetlerini bütün bunlara dikkat ederek yürüttük.
"DEPREM BÖLGESİNDE ÇOK ACI HİKAYELER VAR"
Adıyaman’ı keza yeniden inşa ettik. İndere’de 5 milyon metrekarelik alanda 700 futbol sahası büyüklüğünde Türkiye’nin en büyük şantiyelerden birini inşa ettik. Vatandaşımız bile oraların yapılacağını inanamadıklarını belirtti. Bu çok güzel bir duygu.
Hemen hemen her hafta burada 2 ile gittim. Bazen günlerce, haftalarca burada kaldım. Gördüğüm herkesi dinlemişimdir, bana gelen talepleri dikkate almışımdır. Çok acı hikayeler de var tabi. Bir tane sitemizde bütün ailesini kaybeden 40 günlük bir bebeğimiz var. O yetim çocuğumuza devletimiz sahip çıktı. Şimdi anneannesiyle yaşıyor. Başka bir olay, 4 yaşına gelmiş bütün ailesini kaybetmiş bir yavrumuz dedesiyle beraber yaşıyor. Dedesinin ona sarılmasını görmeniz lazım. Gözbebeği onun. Çok büyük, duygusal hikayeler var.
"SOSYAL KONUT PROJESİNİN YENİ ETAPLARI DA OLACAK"
Yaptığımız 81 ildeki sosyal konut projesine 5 milyon vatandaşımız başvurdu. Bu projenin 2’inci ve 3’üncü etabı olacak tabi ki. Yeni projeler yapacağız. Emlak Katılım’la faizsiz ister konut, iş yeri ister araç alımı için devlet garantisinde bir sistem ortaya koyduk. İstiyoruz ki tüm Türkiye’de konut fiyatları aşağıya insin. Eş zamanlı 81 ilde 86 milyon vatandaşımıza bu imkanları getirmeye gayret edeceğiz."
