Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler
Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine
Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayeleriyle çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık
Vakfı tarafından “Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla hayata geçirilen “COP31
Sürecinde Türkiye Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları”nın Sakarya Çalıştayı
Sonuç Konferansı, 1 Nisan 2026 tarihinde Sakarya Üniversitesi’nde gerçekleştirildi.
Sıfır Atık Vakfı ve Sakarya Valiliği himayelerinde, Sakarya Üniversitesi, Sakarya
Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Sakarya Büyükşehir Belediyesi, Sakarya İl Tarım ve
Orman Müdürlüğü ile Sakarya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü iş
birliğinde gerçekleştirilen Sakarya Sıfır Atık Çalıştayı’nın çıktıları, Sonuç Konferansı ile
kamuoyuna ilan edildi. Konferans sonucunda 2027 Sakarya Sıfır Atık Yılı vizyonu ortaya
konulurken, Sakarya’da yürütülecek sıfır atık çalışmaları için Sıfır Atık İl Koordinasyon
Kurulu oluşturuldu.
Konferans öncesinde protokol tarafından Sıfır Atık Uygulama Örnekleri Sergi Alanı gezildi.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından Sakarya Çalıştayı Film Gösterimi ile başlayan
konferansta Sakarya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hasan Mehmet
Kuyumcu tarafından Sıfır Atık Hedef Belgesi açıklandı. Ardından Sıfır Atık Vakfı Başkanı
ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Sakarya Valisi Rahmi Doğan,
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Sakarya Uygulamalı Bilimler
Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık ve Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.
Hamza Al hitaplarda bulundu.
Çalıştaylar ile Türkiye’nin İklim Yürüyüşüne Katkı
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş,
konferansta yaptığı konuşmada yalnızca bir çalıştayın sonuçlarını açıklamak için değil şehir
ölçekli bir iradenin Türkiye’nin iklim yürüyüşüne nasıl katkı vereceğini ilan etmek için burada
olduklarını belirterek, “Sıfır Atık Hareketi 2017’de Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi
tarafından başlatıldı. Anadolu topraklarında başlayan sıfır atık hareketi artık sınırları aştı.
Dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan global bir harekete dönüştü. 30 Mart Sıfır Atık Günü
vesilesiyle New York’ta BM Genel Merkezi’ndeydik, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanımız ve COP31 Başkanımız Murat Kurum ile beraberdik. Görüştüğümüz her isimden
Türkiye ile ilgili ciddi övgüler duyduk. Sıfır Atık Hareketi’nin dünyadaki faydalarını duyduk.
Birbirinden önemli isimlerin olduğu toplantılarda biz dünyamızın geleceğini konuştuk” dedi.
“Türkiye’de Atık Miktarı Azalıyor”
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin Başkanlığını yürüttüğü BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli
Şahsiyetler Danışma Kurulu’nun önemine dikkat çeken Ağırbaş, “Kurulun aldığı kararlar BM
üyesi ülkelere tavsiye olarak iletiliyor. Bu kararlar dünyanın birçok yerinde dönüşüme katkı
sağlıyor. Artık bu çalışmalarla beraber evlerinde bile atığı ayrıştıran bir nesil yetişiyor.
Türkiye’de atık miktarı azalıyor” ifadelerini kullandı.
Sakarya’nın yeşili ve mavisiyle güzel ve bereketli topraklara sahip olduğunu söyleyen Ağırbaş,
şöyle devam etti:
“Herkes Sakarya’da yaşayan insanlar kadar şanslı değil. Dünyada hala 8 milyondan fazla insanı
açlık ve susuzluğa bağlı sebeplerden kaybediyoruz. Dünyanın farklı bölgelerinde bombalar
patlıyor. Ben bu konuda Sayın Cumhurbaşkanımıza teşekkür ediyorum. BM’de dünyaya
mazlumların sesini haykıran, haksızlıkları haykıran ender liderlerden bir tanesi.”
“Türkiye’nin Farklı Bölgelerine, Dünyanın Farklı Coğrafyalarına Gidiyoruz”
Türkiye’de düzenlenecek COP31 zirvesine ilişkin konuşan Ağırbaş, şunları söyledi:
“197 tarafın bir araya geleceği COP31 zirvesinde biz dünyanın geleceğini konuşacağız.
Dünyadaki iklim krizlerini konuşacağız. 100 binden fazla katılım bekliyoruz. Ben COP31
Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak devlet dışı aktörlerin, yani STK’ların, belediyelerin,
öğrencilerin, gençlerin, kadınların mobilizasyonuyla ilgili liderliği yapacak kişiyim. Biz bu
bağlamda Türkiye’nin farklı bölgelerine, dünyanın farklı coğrafyalarına gidiyoruz. Afrika’nın
en büyük gecekondu mahallesine gideceğim. 1 milyondan fazla insanın yaşadığı mahallede
çalıştay düzenleyeceğiz.
Bugün dünyanın gelişmiş ülkelerinin çevreyi düşünmeden yaptığı çalışmalar sonucunda iklim
kriziyle baş başa kaldık. Suya erişimimiz çeşitli sebeplerden azalıyor. Biz yeniden
çeşmelerimizden suların içildiğini görmek istiyoruz. Kaynaklarımız kısıtlı. Bunları etkin bir
şekilde korumak zorundayız.”
“Sıfır Atık Bir Dönüşüm Vizyonu”
Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, Sıfır Atık meselesini yalnızca bir çevre
politikası olarak değil, üretimden tüketime, bireysel alışkanlıklardan kurumsal süreçlere kadar
uzanan bütüncül dönüşümün bir vizyonu olarak gördüklerini belirterek, “Sıfır Atık kaynak
verimliliği, sürdürülebilir ekonomi için stratejik bir önem arz etmektedir. Sayın Emine
Erdoğan Hanımefendi’nin liderliği ve himayeleri son derece belirleyici olmuştur. Bu hareket
ulusal bir çevre politikası haline gelmiş ardından uluslararası platformlarda küresel bir
sürdürülebilirlik modeline dönüşmüştür” dedi.
Sakarya Üniversitesi olarak Sıfır Atık konusunu eğitim, araştırma ve toplumsal katkı
boyutlarıyla ele alınması gereken bütüncül bir yaklaşım olarak gördüklerini aktaran Al,
“Kampüs genelinde entegre atık üretim sisteminin kurumsal dönüşümü, öğrenci ve çalışanların
davranışını dönüştüren farkındalık çalışmaları ve sıfır atık ve sürdürülebilirlik alanında
akademik ve uygulama alanlarında çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Tüm kampüslerimizde
standartlaştırılmış Sıfır Atık Yönetim Sistemi kurulmuştur. Depolama alanımız yenilenmiş,
eğitim ve farkındalık çalışmalarımız yaygınlaştırılmıştır” açıklamasında bulundu.
“Sıfır Atık, Bilimsel ve Teknolojik Bir Dönüşüm Modelidir”
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, Türkiye’nin
Sıfır Atık Hareketi ile dünyaya örnek bir model ortaya koyduğunu belirterek, “Anadolu’nun
kadim kültüründe yer alan ekmeğe, emeğe, çevreye verilen kıymetin öneminin yeniden
hatırlanmaya başladığı süreçlerden geçiyoruz. Sıfır Atık daha az ham madde ile daha fazla
üretimi hedefleyen bilimsel ve teknolojik bir dönüşüm modelidir. Yani akıl rehberliğinde
yürütülen bir verimlilik sürecidir. Bu anlayış bizim kültürümüzde de vardır. Anadolu insanı
bilir ki nimet çöpe atılmaz, nehirlerde bile su israf edilmez” dedi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan,
Sıfır Atık Hareketi’nin küresel bir noktaya geldiğini belirterek “Yerelden ulusala temasıyla bu
çalışmaları yürütüyoruz ama aslında ulusaldan küresele geçti. Emine Erdoğan Hanımefendi
himayelerinde 2017’de başladı bu hareket. 2017’de geri kazanım oranı yüzde 13’lerdeydi. 2025
yılı sonu itibarıyla bu oran yüzde 37.53’e çıktı. 90 milyon tonu aşkın atıklardan geri kazanım
elde ettik” dedi.
Turan, Sakarya’ya 48 tane depozito iade makinası konuşlandırıldığını belirterek, “Depozito
İade Sistemi kapsamında 7 milyon adetin üzerinde içecek ambalajı toplandı. Bu yılın sonunda
81 ilimizde makinalar yaygınlaştırılacak” açıklamasında bulundu.
“Bu Bir Vizyon ve Gelecek Meselesi”
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, “Ortaya konulan anlayış sadece bir
çevre ve atık meselesi değil, bu bir vizyon ve gelecek meselesi. Bugünlere gelmemizi ve
BM’den başlayarak tüm dünyadaki ülkelere temiz bir çevre sloganıyla yola çıkan çok değerli
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye şükranlarımı sunuyorum. Sadece çok üretenlerin değil,
iradesi olan, fikri olan, umutları ve hayalleri olan insanların sesi tüm dünyada duyulmaya
başlandı” dedi.
Alemdar, şöyle devam etti:
“Yaşanan zihniyet değişikliğinde Anadolu’nun ve Anadolu insanının üzerindeki baskıları,
yılgınlığı kıran Sayın Cumhurbaşkanımız ve yol arkadaşlarının olduğunu bir kez daha ifade
ederek kendilerine şükranlarımı sunuyorum.
Gelişen ülkemizin hayatına, insanımıza dokunmak adına çalışmaları bir bir hayata geçiriyoruz.
Atıkları geri dönüştürmeye gayret ediyoruz. 16 ilçeden toplanan atıkları ekonomiye
kazandırmaya devam ediyoruz. Sadece günü kurtarmak, eldeki imkanlarla yetinmeye çalışmak
yarınları karanlıkta bırakır.”
Sakarya Valisi Rahmi Doğan ise, “Sakarya yaklaşık 4800 kilometrekarelik bir alana sahip.
Dünyanın en güzel şehirlerinden bir tanesi. Gölleri, nehirleri, yaylası, sahilleri, birinci sınıf
tarım arazisiyle Türkiye’nin göz bebeği şehirlerinden bir tanesi. Bu girişimi başlatan Emine
Erdoğan Hanımefendi’ye şükranlarımızı sunuyoruz” dedi.
Valilik olarak çevrenin korunmasına yönelik çalışmaları yaptıklarını belirten Doğan, “Sapanca,
dünyanın çok nadir göllerinden bir tanesi. Atıkarla göl adeta can çekişir hale geldi. Göl etrafına
ilişkin projelerimiz devam ediyor. Sakarya birinci sınıf tarım arazisi. Bizim bu toprakları
korumamız lazım. Su çalıştayı yaptık. Biz aynı zamanda Karadeniz’e kıyısı olan bir iliz. Kıyı
kenar çizgisindeki yapıları yıkarak buraları açıyoruz. Bunları korumak zorundayız. Mudurnu
Çayı’nın kirliliğini bütün Sakarya biliyordu. Gayretler neticesinde Mudurnu Çayı tertemiz
oldu” ifadelerini kullandı.
Sakarya’yı Eşsiz Kılan Değerler ile Şehri Tehdit Eden Baskılar Ortaya Konuldu
Çalıştay sonucunda; yüksek turizm potansiyeli, zengin coğrafi ve kültürel yapı, tarihi ve
kültürel miras, mavi ve yeşilin eşsiz tonları, verimli tarım arazileri ile sanayi ve ticaretteki gücü
Sakarya’nın değerleri olarak öne çıkarken, şehri tehdit eden baskılar ise şöyle sıralandı:
• Plansız yapılaşma
• Atık yönethm altyapısı
• Sanayh teshslerh
• Hızlı nüfus artışı, göç ve deprem
• Artan su ve enerjh tükethmh
• Ulaşım yoğunluğu
• İklhm değhşhklhğhne bağlı rhskler
• Su kaynakları üzerhndekh baskı
Çalıştayda 14 tematik masada ele alınan çalışmalar sonucunda kentteki kurumlar arası
koordinasyon eksikliğinin çevre yönetiminde bütüncül yaklaşımı engellediği vurgulanırken,
geri dönüşüm ve atık ayrıştırma sistemlerinin yaygın olmaması, bertaraf odaklı yaklaşımın
hakim olmaması gibi eksiklikler raporlandı.
Bireylerin tüketim alışkanlıklarının sürdürülebilirliğe uygun olmaması, sanayi, tarım ve hizmet
sektörlerinde oluşan atık miktarının çevresel baskıyı artırması, yeşil dönüşüm yatırımları için
finansmana erişim zorluğu da ketteki diğer olumsuzluklar olarak öne çıktı.
Sakarya İçin Sıfır Atık Stratejik Hedefleri Belirlendi
Konferansta israfın azaltılmasının sıfır atık sisteminin temel ön koşulu olduğu vurgulanırken;
Sakarya için belirlenen stratejik hedefler ise şöyle sıralandı:
• Kamu kurumlarında sıfır atık uygulamaları eğhthmh ve ofhs çöp kutularının
kaldırılmasının sağlanması (alternathf olarak ofhs thph hkhlh ayrıştırma shstemh)
• Parklarda ve kamusal alanlarda akıllı çöp konteynerlerh ve ayrıştırma shstemlerhnhn
kurulması
• Valhlhk kampüsünde ve kamu bhnalarında, enerjh dönüşümünü sağlayacak projelerhn
uygulanması (güneş enerjhshnhn kullanımı, enerjh verhmlhlhğh)
• Sakarya’da, sanayhden kaynaklı atık olarak oluşan motor yağlarının toplanması, geçhch
depolanması ve bertarafa gönderhlmesh konusunda gereklh çalışmaların yapılması
• Sapanca havzasında su kaynaklarının, kullanımı aşamasında azamh hassashyet
gösterhlmesh
• Yayla ve benzerh alanlarda yapılacak olan organhzasyonlarda, Sıfır Atık kapsamında atık
yönethmhnhn hlghlh beledhyeler tarafından sağlanması
• İl genelhnde tarımsal faalhyetlerhn yoğun olduğu alanlarda Bhtkh Koruma Ürünlerhne aht
(Zhrah mücadele hlaçları vb.) ambalajlar hçhn toplama alanlarının oluşturulması ve
hmhasının sağlanması
• Sapanca Gölü Ve Sakarya nehhrlerhnde tarama yapılarak zemhnde ve yüzeyde bulunan
ağların vb. atıl av araçlarının toplanması
• Sakarya Uygulamalı Bhlhmler Ünhvershteshnhn, Sıfır atık felsefeshne uygun, alternathf
enerjh kaynaklarından makshmum yararlanılan, akıllı bhna shstemlerhyle çağdaş
uygulamaları yakalayan, kendh kendhne yeten eko kampüs şeklhnde hnşa edhlmesh
• Sakarya Ünhvershtesh sınırları hçerhshnde, öğrenchlerhn kendh termoslarını kullanmaya
teşvhk edhldhğh, tek kullanımlık plasthklerhn tamamen kaldırıldığı doğa dostu kanthn
alanının oluşturulması
• Sakarya Ünhvershtesh sınırları hçerhshnde öğrenchler arası dayanışmayı artırmak ve hsrafı
önlemek amacıyla kampüsün yoğun noktalarında khtap ve elektronhk eşya
takas/paylaşım noktaları, yenhden kullanım köşelerh, yenhden kullanım paylaşım
hstasyonları, kampüs dayanışma duraklarının kurulması
• Sakarya Ünhvershtesh sınırları hçerhshnde öğrench kulüplerhnhn düzenledhğh tüm
etkhnlhklerde, çevresel ayak hzhnh en aza hndhrgemek hçhn sıfır atık standardı ve yeşhl
serthfhkasyon shstemhnhn hayata geçhrhlmesh
• Sakarya Ünhvershtesh sınırları hçerhshnde hlerh teknolojhlerhn yer aldığı, atıktan enerjh ve
hlerh dönüşüm odaklı dhshplhnler arası bhr Ar-Ge laboratuvarının kurulması
• Sakarya büyükşehhr Beledhyeshnce okul önceshnden başlayarak eğhthm kurumlarında ve
toplumun tüm keshmlerhmde, atık azaltımı ve kaynağında ayrı toplanması hçhn, eğhthm
ve farkındalık çalışmasının yapılması
• Sakarya büyükşehhr Beledhyeshnce toplu tükethm alanlarında oluşan gıda atıklarında
hsrafı azaltmak hçhn hayvan barınaklarında mama ürethm çalışması yapılması
• Sakarya büyükşehhr Beledhyeshnce Sapanca gölü, Karadenhz ve Tatlı su kaynaklarının
khrlenmeshnh engellemek hçhn atık tutucu barhyer, araç ve ekhpman kullanılması
• Sakarya büyükşehhr Beledhyeshnce atık sürdürülebhlhr yaşam laboratuvarı hle tüm ana
okulları ve hlkokullarda yerhnde yaşayarak test-deneyhm alanı, hava kalhtesh hzleme
shstemh ghbh çevre odaklı bhleşenlerhn yer alacağı park alanlarının oluşturulması
• Sakarya büyükşehhr Beledhyeshnce bhtkhsel atık yağların toplanması konusundakh
çalışmanın 16 hlçeye yayılmasının sağlanması
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı;
“Yerelden Ulusala İsraf ve Atık” temasıyla hayata geçirdiği “COP31 Sürecinde Türkiye
Sıfır Atık Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları” ile sorunları köylerde, mahallelerde,
ilçelerde, şehirlerde tarayan bir prensiple, kaynağında tespit ederek, yerinde çözümlerle sıfır
atık vizyonunu ulusal hedeflerle buluşturmayı amaçlıyor.
Sakarya Çalıştayı ile Sıfır Atık Vizyonuna Güçlü Adım
Bu kapsamda; Sakarya Çalıştayı Sonuç Konferansı ile tamamlanan Sakarya Sıfır Atık Çalıştayı
süreci, yerelden ulusala uzanan sıfır atık vizyonu hedefine güçlü bir adım örneği gösterdi.
