Türkiye’nin öncülüğünde başlayan ve kısa sürede uluslararası karşılık bulan Sıfır Atık
Hareketi, New York’ta Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında düzenlenen 30 Mart
Uluslararası Sıfır Atık Günü Etkinliği ile gündemdeki yerini güçlendirdi. Programa Çevre,
Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum ile Sıfır Atık Vakfı
Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyon Samed Ağırbaş’ın yanı sıra, Birleşmiş
Milletler üst düzey temsilcileri ve uluslararası paydaşlar katıldı.
Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler
Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan
Hanımefendi’nin vizyonu ve liderliğinde şekillenen bir sürecin sonucu olarak Birleşmiş
Milletler tarafından ilan edilen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü, atık yönetimi ve
sürdürülebilirlik bilincinin evrensel ölçekte yaygınlaşmasına öncülük etmektedir.
Bu sene “Gıda Atığı” temasıyla şekillenen 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü
kapsamında Birleşmiş Milletler ev sahipliğinde bir etkinlik düzenlendi.
İKİ GÜN İÇİNDE 20’DEN FAZLA GÖRÜŞME
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş,
program kapsamında yaptığı açıklamada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve
COP31 Başkanı Murat Kurum ile birlikte iki gün içinde 20’den fazla görüşme
gerçekleştirdiklerini belirtti.
Dünyada 800 milyondan fazla insanın elektriğe ulaşımı olmadığını ve iklim değişikliği
nedeniyle çeşitli sorunların yaşandığını aktaran Ağırbaş, “Önümüzdeki 10 yıl içerisinde 132
milyondan fazla insanın yoksullaşması bekleniyor. Atıklar yüzünden birçok ülke suyunu
kaybetti, havası kirleniyor. İşte biz bunların hepsine gerçek çözümler arıyoruz ve bu gerçek
çözümleri aradığımız bir COP toplantısını inşa etmek için bütün taraflarla görüşüyoruz”
dedi.
Sıfır atık vizyonunun Türkiye’nin dünyaya armağan ettiği bir hareket olduğunu vurgulayan
Ağırbaş, “Vakfımızın kurucusu, Onursal Başkanımız Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin
liderliğinde, istişareye açık, diyalog içerisinde, uzlaşıyla ve sonuç alacağımız bir yol
izliyoruz. Türkiye’de kadınların başlattığı bu hareket, bugün dünyanın 193 ülkesinde karşılık
buldu” ifadelerini kullandı.
“GELECEK NESİLLERE O BÜYÜK BAŞARI HİKAYESİNİ MİRAS BIRAKALIM”
Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi’nin kapsamını şöyle açıkladı: “Sıfır atık, sadece atığı yönetmek
değil, üretimden tüketime kaynaklarımızı kullanma biçimimizi kökten değiştirmektir. Bu
yaklaşım, israfı daha oluşmadan önlemek, süreçlerde verimliliği artırmak ve her kaynağı
ekonomiye geri kazandıran döngüsellik kurmaktır. Sürdürülebilir bir gelecek için elimizdeki
en pratik ve en güçlü anahtar budur. COP31 yolunda bu gündem, iklim hedeflerimizi gerçeğe
dönüştürecek en somut ve en insani köprüdür. Gelin yan yana duralım ve gelecek nesillere
israfı yendiğimiz, açlığı bitirdiğimiz, dünyayı koruduğumuz o büyük başarı hikayesini miras
bırakalım.”-
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş,
Türkiye’nin Sıfır Atık vizyonunu uluslararası platformda bir kez daha paylaştıklarını
belirterek, “Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanımız Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin
himayelerinde uluslararası bir harekete dönüşen bu anlayışla, israfın sona erdiği ve
sürdürülebilirliğin esas alındığı yeni bir yaşam kültürünü yaygınlaştırıyoruz. Özellikle gıda
israfıyla mücadeleyi ve organik atık yönetimini merkeze alarak, bu kritik başlıkları Yüksek
Düzeyli İklim Şampiyonu olarak COP31 yolunda iklim eylem planlarımızın önceliği haline
getireceğimizi ifade ettik. Gelecek nesillere tertemiz bir dünya bırakmak adına, gıda israfını
azaltan döngüsel ekonomi çözümlerimizi iş birlikleriyle büyütmeye kararlıyız” dedi.
“TÜRKİYE’NİN ATTIĞI ADIMLAR YARININ DÜNYASINI ŞEKİLLENDİRECEK”
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, programda
yaptığı konuşmada, etkinliğin insanlığın geleceğine sahip çıkmak ve doğaya saygıyı
hatırlamak amacıyla düzenlendiğini vurguladı.
Kurum, şu açıklamalarda bulundu:
“Hepimiz biliyoruz ki; Türkiye’nin sıfır atık ve iklim kriziyle mücadelede bugün attığı
adımlar, yarının dünyasını şekillendirecek. Şurası çok açık; tüketim alışkanlıklarımız
değişmeden, geleceğimizi korumamız mümkün değil. Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın
kendini yenileme hızını aşmış durumda. Biz Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep
Tayyip Erdoğan’ın ifadeleriyle, bu anlayışı bir politika değil, bir seferberlik olarak ele aldık.
Kısa sürede milyonlarca insanın hayatına dokunan, alışkanlıkları değiştiren toplumsal bir
dönüşüm başlattık. Çünkü doğamız yoruldu, kaynaklarımız azaldı, dengemiz bozuldu. Bakın,
sadece 2022 yılında yaklaşık 1 milyar ton gıda, yani toplam gıdanın yaklaşık 5’te 1’ini israf
etmişiz. Sadece gıda israfının azaltılması bile çok yüksek etki bırakabilecek bir iklim çözümü
olarak önümüzde duruyor.”
“SIFIR ATIK BİR TERCİH DEĞİL, MECBURİYET”
Kurum, sıfır atığın bir tercih değil bir mecburiyet olduğunu vurguladı:
“Biz Türkiye olarak, bu düşüncemizi sadece bireysel çabalarla değil, kurumsal ve toplumsal
seferberliklerle destekledik. Bugün Türkiye’de 205 bin nokta Sıfır Atık Yönetim Sistemi ile
donatıldı, geri kazanım oranı yüzde 36’ya yükseldi. Toplumun her kesiminde zihniyet
değişikliği gerçekleştirdik. Bu sayede 74,5 milyon ton atık geri kazanıldı, 553 milyon ağaç
kurtarıldı ve 150 milyon ton karbon salımı önlendi.”
Kurum, COP31 sürecinde Türkiye’nin attığı adımların uluslararası etkisini de vurguladı:
“Sadece kendi ülkemizle sınırlı kalmamalı, komşu ülkelerden Afrika’ya, Asya’dan Latin
Amerika’ya kadar yayılarak fark yaratmalı. Artık iklim değişikliğine karşı ‘sıfır tolerans’
sergiliyoruz ve Antalya’da tüm dünyaya en güçlü mesajı vereceğiz. Sıfır atık yaklaşımıyla
COP31 boyunca gıda israfının önlenmesine dair tüm yenilikçi sistemleri ve somut taahhütleri
destekleyeceğiz. Bugün attığımız her adım, sadece Türkiye’nin değil, dünyanın geleceğini
belirleyecek. Biz, insanlığın sesi ve eylemin öncüleriyiz.”
Programda konuşmalar gerçekleştiren Politikadan Sorumlu BM Genel Sekreter Yardımcısı
Guy Ryder, Birleşmiş Milletler Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen ve UN-Habitat
İcra Direktörü Anacláudia Rossbach, gıda israfının yıkıcı sonuçlarına dair istatistikler ve
çözüm önerileri sundu.
SAYIN EMİNE ERDOĞAN HANIMEFEDİ’NİN VİDEO MESAJI YAYINLANDI
Etkinlikte, Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli
Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine
Erdoğan Hanımefendi ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sayın Antonio Guterres’in
video mesajları yayınlandı.
30 MART ULUSLARARASI SIFIR ATIK GÜNÜ’NÜN HİKAYESİ
Sıfır Atık Projesi, 2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin liderliğinde
başlatılarak kamuoyuna tanıtıldı. Amaç, atık yönetimi konusunda farkındalık yaratmak ve
sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmekti. 2018 itibarıyla kamu kurumlarında sıfır atık
sistemlerinin kurulmasına yönelik adımlar atıldı. Bu dönemde geri dönüşüm ve atık azaltma
projeleri hayata geçirilerek, atık yönetiminde somut kazanımlar sağlandı.
2019 yılında eğitim kurumlarında sıfır atık bilincinin yaygınlaştırılması için çeşitli eğitim
programları başlatıldı. Belediyelerle yapılan iş birlikleri sayesinde uygulamalar yerel düzeyde hızla genişledi. 2020’de sıfır atık prensipleri hukuki temellere kavuşturuldu; uygulamalar zorunlu hale getirildi ve denetim mekanizmaları kuruldu. Bu sayede sürdürülebilir atık yönetimi, resmi bir çerçeveye oturtulmuş oldu.
SIFIR ATIK HAREKETİ İÇİN 2022 YILI DÖNÜM NOKTASI OLDU
2021 yılında Birleşmiş Milletler ve uluslararası kuruluşlarla iş birliğiyle projeler dünya
çapında tanıtıldı. Düzenlenen konferanslar ve seminerler, sıfır atık uygulamalarının global
ölçekte yaygınlaşmasına katkı sağladı. 14 Aralık 2022, Sıfır Atık Hareketi için dönüm noktası
oldu. Türkiye’nin ana sunuculuğunda ve 105 ülkenin ortak katılımıyla “Sıfır Atık” kararı
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edildi; 30 Mart ise Uluslararası Sıfır Atık Günü
olarak ilan edildi.
30 Mart 2023’te BM Genel Kurul Salonu’nda düzenlenen ilk Uluslararası Sıfır Atık Günü
etkinliğinde Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi ana konuşmacı olarak yer aldı. Aynı
etkinlikte BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, “BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler
Danışma Kurulu”nun kurulacağını açıkladı ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye
başkanlık teklif etti. Kendisi teklifi kabul ederek kurulun başkanlığını üstlendi.
BM 78. Genel Kurulu çerçevesinde New York’taki Türkevi’nde “Küresel Sıfır Atık
Hareketine Doğru” etkinliği gerçekleştirildi. Etkinlikte Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Küresel
Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı”na ilk imzayı attı.
2023 yılında Türkiye’de kurumsal yapısını güçlendiren Sıfır Atık Hareketi, Sayın Emine
Erdoğan’ın himayesinde kurulan Sıfır Atık Vakfı ile sürdürülebilir ve küresel bir platforma
dönüştü.
SIFIR ATIK VAKFI, TÜRKİYE’NİN LİDERLİĞİNİ PEKİŞTİRMEYİ HEDEFLİYOR
Sıfır Atık Vakfı, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu
Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin
vizyonu ve himayeleri doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor.
Türkiye’de gıda israfının önlenmesi, atık yönetiminin güçlendirilmesi ve döngüsel ekonomi
modellerinin yaygınlaştırılması için yürütülen projeler, 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye’de
gerçekleştirilecek COP31 ile daha da görünür hale gelecek.
Bu kapsamda çalışmalarını hızlandıran Sıfır Atık Vakfı, ulusal ve uluslararası iş birliklerini
artırarak, sürdürülebilir bir gelecek için Türkiye’nin liderliğini ve örnek rolünü pekiştirmeyi
hedefliyor.
