Yıllardır askerlik tecili için de tercih edilen yüksek lisans programlarında bedelli askerlik uygulamasının ardından dikkat çeken bir değişim yaşandı.
Uzaktan ve ikinci öğretim programlarında erkek öğrenci kayıtları belirgin şekilde azalırken, devam zorunluluğu bulunan örgün yüksek lisans programlarına erkeklerin yeni kayıtları arttı. Veriler, lisansüstü eğitimdeki "yapay yükün" boşaldığını ortaya koydu.
UZAKTAN ÖĞRETİMDE ERKEK KAYITLARI YÜZDE 69,4 AZALDI
Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı (ÜNİAR) Direktörü Prof. Dr. Engin Karadağ'ın verdiği bilgilere göre, yüksek lisans programlarına yeni kayıt yaptıran erkeklerin toplam içindeki payı 2017-2018 akademik yılında yüzde 68,1 iken, 2018-2019'da yüzde 55,7'ye geriledi. Aynı dönemde erkek yeni kayıt sayısı 89 bin 364'ten 66 bin 871'e düştü.
Azalış özellikle askerlik tecil amacıyla tercih edildiği değerlendirilen programlarda görüldü. 2017-2018'den 2025-2026'ya kadar erkeklerin yüksek lisansa yeni kayıtları uzaktan öğretimde yüzde 69,4, ikinci öğretimde yüzde 41,3 azaldı.
Buna karşılık örgün yüksek lisans programlarına erkeklerin yeni kayıtları yüzde 13,4 arttı.
ÖRGÜN YÜKSEK LİSANSIN PAYI YÜZDE 78,3'E ÇIKTI
Verilere göre erkek yeni kayıtları içerisinde örgün öğretimin payı 2017-2018'de yüzde 60,1 iken, 2025-2026'da yüzde 78,3'e yükseldi.
Milliyet'te yer alan haberde; Prof. Dr. Engin Karadağ, söz konusu verilerin erkeklerin lisansüstü eğitimden koptuğu şeklinde yorumlanmaması gerektiğini belirtti. Karadağ, asıl değişimin, askerlik tecili amacıyla yüksek lisans programlarına yönelen talebin azalması ve eğitim amacıyla yapılan başvuruların daha görünür hale gelmesi olduğunu ifade etti.
KADIN ÖĞRENCİ ORANI TARİHİ SEVİYEYE ULAŞTI
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) verilerine göre Türkiye'deki toplam öğrenci sayısı 6 milyon 837 bin 313 olurken, kadın öğrenci sayısı 3 milyon 634 bin 91 olarak kaydedildi.
2020 akademik yılında yüzde 49,1 olan kadın öğrenci oranı, 2025'te yüzde 53,2'ye yükselerek tarihi seviyeye ulaştı.
Yüksek lisansta da kadın-erkek öğrenci dengesi değişti. 2016-2017'de yüksek lisans eğitiminde her 100 kadına karşılık 158 erkek öğrenci bulunurken, 2025-2026'da bu sayı 94'e geriledi.
"YAPAY YÜK BOŞALDI"
Prof. Dr. Engin Karadağ, yüksek lisansın uzun yıllar askerlik erteleme aracı olarak da kullanıldığına dikkat çekerek, verilerin lisansüstü eğitime olan talebin ortadan kalktığını göstermediğini söyledi.
Karadağ, "Sonuç: erkeklerin lisansüstünden koptuğu değil, sistemin gerçek talebi görünür kıldığıdır. Erkeklerin örgün yüksek lisansa yeni kaydı bugün 2017'dekinden yüzde 13 daha yüksek, uzaktan öğretimdeki ise yüzde 69 daha düşük. Bedelli askerlik, lisansüstü istatistiklerimizi yıllardır şişiren yapay bir yükü boşalttı ve geriye eğitim niyetiyle gelen öğrenci kaldı" değerlendirmesinde bulundu.
